Als je in de eerste drie maanden van je zwangerschap bof krijgt, moet je meteen contact opnemen met je huisarts en je verloskundige. Bij bof wordt de zwelling in de wang bof na een week minder. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij hoesten, niezen of praten. Daardoor komt de ziekte in ons land niet veel meer voor. Als gevolg van de ziekte is ze doof geworden aan haar linkeroor.
Hoe voorkom ik de bof?
Een derde van de geïnfecteerde kinderen en volwassenen merkt niets van de ziekte, maar kan wel anderen besmetten. Het virus (een RNA (Ribo nucleic acid (Ribonucleïnezuur))-virus) gaat zo gemakkelijk over van de ene op de andere persoon, dat elk ziektegeval in een volledige vatbare populatie kan leiden tot 4-7 nieuwe besmettingen. Het bofvirus verspreidt zich door hoesten, via druppeltjes uit neus- en keelholte. Als je kind volledig is ingeënt, is de kans klein dat hij erg ziek wordt na contact met een kind dat bof heeft.
Daarom zit de vaccinatie tegen de bof sinds 1987 in het Rijksvaccinatieprogramma. Als iemand het bofvirus heeft, moet het lichaam het virus zelf opruimen. Wel verkleint het de kans dat iemand erg ziek wordt. In Nederland kunnen kinderen van 14 maanden en 3 jaar een vaccinatie tegen de bof krijgen.
Vroeger kregen elk jaar een paar honderd kinderen en volwassenen hersenontsteking door het bofvirus. Word je ziek, dan is dat vaak na 2 of 3 weken. Door hoesten en niezen kun je een ander besmetten. Thuisblijven helpt niet om te voorkomen dat anderen ziek worden. De bof is al besmettelijk voordat iemand klachten krijgt.
De huisarts kan verder onderzoek doen en eventueel pijnstillers geven tegen de pijn. Een zwangere vrouw kan zich niet alsnog laten inenten tegen bof, omdat het vaccin levend, verzwakt virus bevat. Omdat je dan nog niets aan je kind merkt, kun je de besmetting van anderen niet voorkomen. Hierdoor ontstaat bij een ontsteking een dikke ‘hamsterwang’. Bof zorgt meestal voor een ontsteking van de speekselklier bij het oor. Na een inenting heb je nog een kleine kans om bof te krijgen, de kans op ernstige gevolgen is dan minimaal.
De eerste symptomen treden 12 tot 25 dagen na besmetting op (meestal dagen), en verdwijnen meestal na een week. Bof is een virale infectieziekte waarbij typisch de speekselklier bij het oor ontstoken is. Voor de introductie van bofvaccinatie in 1987 schommelde het aantal sterfgevallen tussen nul en negen per jaar. Tussen 2009 en 2013 was er een toename van bof in Nederland, voornamelijk bij studenten bij wie ongeveer tweederde tweemaal gevaccineerd was.
Voelt een volwassene met de bof zich goed? Ouders kunnen dan letten op klachten van de bof bij hun kind. Toen ging het vooral om studenten die wel gevaccineerd waren. Tussen 2009 en 2013 was er ook een toename van de bof. Van 2007 tot 2009 was er een grote epidemie onder kinderen die vanwege hun geloof niet gevaccineerd waren.
Gevalsdefinitie
Kinderen die wél zijn ingeënt, kunnen toch nog een beetje ziek worden. In de Biblebelt, een strook die loopt van Zeeland tot de Veluwe, laten mensen zich vaak uit geloofsovertuiging niet vaccineren. De BMR-vaccinatie beschermt tegen bof, mazelen en rodehond. Daarom is in 1987 de inenting tegen de bof opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Lees voor gebruik wel altijd de bijsluiter.Er bestaan geen medicijnen tegen bof.
Kinderen kunnen zich tegen bof laten vaccineren met de BMR-prik, die beschermt tegen bof, mazelen en rodehond. Bof veroorzaakt een ontsteking van speekselklier bij het oor. Vanaf 1 december 2008 geldt in Nederland wel een meldplicht voor de bof. De omvang van de epidemie bleef onduidelijk, omdat artsen geen meldingsplicht hadden voor kinderen met de bof. De tweede vaccinatie wordt gegeven omdat bij een klein deel (ca. 4-10%) na 1 vaccinatie nog onvoldoende antilichamen tegen de bof worden aangemaakt en om de kans op een goede bescherming te vergroten.
Lees meer over bof
In Nederland krijgen kinderen deze vaccinatie binnen het rijksvaccinatieprogramma aangeboden op de leeftijd van 14 maanden en nogmaals met 9 jaar door de jeugdgezondheidszorg. In grote onderzoeken van steriele mannen komt bof ook nauwelijks als onderliggende oorzaak naar voren. Deze kinderen zijn wel besmettelijk voor anderen. Klinisch is de parotitis met de zwelling van de grote speekselklier het meest in het oog springend.
- Neem contact op met je huisarts als je denkt dat je kind bof heeft.
- Als iemand wel ziek wordt, begint dat meestal met koorts.
- De bof is al besmettelijk voordat iemand klachten krijgt.
- Wanneer iemand na de kindertijd de bof krijgt, heeft hij of zij een hogere kans op complicaties.
Tot 1987 kreeg ongeveer 85% van de mensen als kind de bof. Op de website van thuisarts vindt u ook informatie over de bof. Iemand met de bof kan door niezen en hoesten iemand anders besmetten.