Od lat nosiłem się z pomysłem, żeby połączyć dwie rzeczy, które uwielbiam – podróżowanie po Polsce i malowanie akwarelą. Kiedyś myślałem, że profesjonalny szkicownik to coś dla artystów z wieloletnim stażem. Potem zrozumiałem, że najważniejszy jest pierwszy krok. Wziąłem stary notes, kilka pędzli i pojechałem w trasę. Pierwszym miejscem, które uwieczniłem, był mały, barokowy kościółek, który znalazłem przypadkiem podczas wędrówki. Dziś wiem, że kluczem do sukcesu jest wybór odpowiedniego obiektu i przygotowanie materiałów. Jeśli planujesz podobną przygodę, warto zacząć od odwiedzenia strony o sanktuarium w Świętej Lipce, gdzie znajdziesz inspirację architektoniczną i praktyczne informacje o zwiedzaniu.
Wybór notesu i papieru do akwareli
Nie każdy papier nadaje się do malowania na mokro. Potrzebujesz takiego, który wchłonie wodę bez marszczenia się. ja używam bloku o gramaturze 300 g/m2, najlepiej z zimnym tłoczeniem. Taki papier ma delikatną fakturę, która podkreśla światłocień. Zwykły zeszyt w kratkę? Nie polecam. Farba spłynie, a kartki się pofalują. Zainwestuj w 10-kartkowy blok – wystarczy na dłuższą chwilę, a nie kosztuje majątku.
Pędzle i farby podróżne
Do plecaka zabieram trzy pędzle: okrągły numer 8, cienki liner i szeroki flat. Farby kupiłem w metalowej paletce z 12 kolorami. Wystarczy dodać wodę, żeby uzyskać przezroczyste warstwy. Nie bierz wszystkiego, co masz w pracowni. Ograniczenie zmusza cię do mieszania barw, a to uczy lepiej niż poradniki. Sprawdź też, czy twoje farby szybko schną – niektóre marki są zbyt gęste do pleneru.
Jak wybrać zabytek do szkicu
Poszukaj miejsca z silnym kontrastem: ceglane mury, strzeliste wieże, cieniste arkady. Unikaj krajobrazów z miliardem szczegółów, jak rynek z setkami okien. Lepiej namalować jeden narożnik fary niż cały plac. Pytaj też lokalnych o miejsca z widokiem na dziedziniec. Czasem to remiza albo stary dom przykościelny daje najlepszy kadr. Zawsze robię zdjęcie kompozycji – dla przypomnienia, gdy zacznę malować w deszczu.
Technika szybkiego szkicu architektonicznego
Zaczynam od konturów ołówkiem HB. Nie martw się o prostotę – linie mogą być niedokładne. Potem laserunek: nakładam rozcieńczoną farbę na niebo i cienie. Czekam, aż wyschnie. Dopiero wtedy dodaję ciemniejsze detale: okna, drzwi, dachówki. Kluczem jest warstwowanie. Jeżeli pomylisz kolor, poczekaj aż papier przeschnie i zamaluj go grubszą warstwą. Nie panikuj. Błędy często nadają charakteru.
Oświetlenie i pora dnia
Światło decyduje o nastroju. O wschodzie słońca cienie są długie i chłodne, o zachodzie – ciepłe i miękkie. W południe wszystko wygląda płasko. Dlatego dla gotyckich katedr wybieram popołudnie, kiedy portale są podświetlone z boku. To uwydatnia rzeźby i żebra. Zabierz ze sobą kapelusz, bo słońce przeszkadza w patrzeniu na biały papier.
Jak utrwalić i oprawić gotowy szkic
Po powrocie do domu delikatnie spryskuję kartkę lakierem w sprayu do akwareli. To zabezpiecza przed wilgocią. Potem wkładam każdy szkic w przezroczystą koszulkę i zbieram w segregator. Możesz też oprawić je w ramę z matą – wtedy papier nie dotyka szyby. Takie albumy świetnie wyglądają na ścianie, a przy okazji są pamiątką z podróży.
Planowanie trasy pod kątem malowania
Nie jedź na oślep. Przed wyjazdem przejrzyj strony z galeriami zdjęć zabytków, żeby wybrać te z wyrazistą bryłą. Zaznacz na mapie kilka lokalizacji – zapas na wypadek deszczu albo zamkniętego obiektu. Zawsze biorę składane krzesełko i butelkę wody. Spokojnie, nie musisz być profesjonalistą. Nawet jeśli szkic wyjdzie krzywo, satysfakcja z tworzenia jest ogromna. Spróbuj, a przekonasz się, jak bardzo malowanie zmienia sposób patrzenia na architekturę.